Omgaan met emoties vanuit kwetsbaarheid


Als je je kwetsbaar voelt kan dat je angstig maken. Angst voor verlies. Verlies van controle, respect, aanzien, comfort, geluk, liefde en geborgenheid. Angst voor veel. Het kan je ook verdrietig maken; dat je niet opgewassen bent tegen deze wereld.

De oorzaak kan zijn dat je lichamelijk ziek bent, dat je niet lekker in je vel zit of omdat je in de rouw bent over een verlies. Maar je kunt je ook kwetsbaar voelen omdat je bepaalde situaties niet aan durft te gaan en uit de weg gaat. Hoe meer je vermijdt, hoe kwetsbaarder je je voelt en hoe minder je zelfvertrouwen krijgt.

Negatieve spiraal

Hoe langer je je eigen behoeften wegstopt, uit angst voor afwijzing bijvoorbeeld, hoe meer je (zelf)vertrouwen keldert en hoe negatiever je gaat denken, hoe vermoeider je raakt, ook lichamelijk.
Dan kun je steeds minder aan en kun je overwerkt raken en thuis komen te zitten met ziekte of een burn-out.
Thuis zitten brengt echter niet automatisch de oplossing.

In het geval van vermijding is de enige remedie: om aan te gaan wat je tot dan toe uit de weg bent gegaan. Dit heeft vaak te maken met sociale situaties die je uit de weg gaat waardoor relaties niet zijn zoals je zou willen. En er is misschien wel meer wel haalbaar. Zolang je het niet probeert weet je het niet en werk je niet aan je zelfrespect. Want daar begint het geluk uiteindelijk mee?; Met liefde, zorg en respect hebben voor jezelf.

Mag je er zijn van jezelf? Vind je jezelf de moeite waard ongeacht wat je doet? Houd je onvoorwaardelijk van jezelf?

Omgaan met emoties

Je hebt gevoelens, maar je bent ze niet. Dat je gevoelens hebt, of dat gevoelens worden opgeroepen door alles wat er in het leven gebeurt, dat kun je niet stoppen en daar kun je niets aan doen. Maar je gaat niet dood aan gevoelens. Voordat je gevoelens ondragelijk worden moet je heel erg lang in een ernstige depressie zitten of aan andere stoornissen leiden.

Misschien ervaar je een bepaalde overgevoeligheid voor gevoelens of weerstand tegen het hebben van gevoelens. Misschien accepteer je niet dat je negatieve emoties hebt of vindt je dat je ze te lang en te heftig vindt duren.

Met weerstand echter krijg je ze niet weg. Met niets krijg je ze weg, behalve met sterke antidepressiva, maar dan voel je ook geen blije gevoelens meer. Die middelen neem je pas als laatste redmiddel. Gevoelens zijn niet te vermijden, net zo min als tegenslagen in het leven te vermijden zijn.

Dat je een enorme stroom aan gedachten hebt, in reactie op wat er gebeurt in je leven en op je eigen gevoelens, is ook niet te vermijden. Noch ziekte, noch dood. Allemaal horen ze bij het leven.
Zo lang je daartegen vecht put je jezelf (onnodig) uit. Dat is zonde van je kostbare energie en tijd. Wat je wel kunt veranderen zijn de gedachten, meningen en oordelen die je jezelf vormt over deze situaties, gedachten en gevoelens.

Alles stroomt

Dat wil zeggen dat alles voortdurend verandert. Niets blijft hetzelfde. Situaties, gedachten en emoties komen en gaan; prettig of onprettig. Ze wisselen elkaar voortdurend af. Je kunt het ene moment iets winnen en het andere iets verliezen. Dat je daar last van hebt dat kun je niet voorkomen. Situaties roepen nu eenmaal emoties en gedachten op.
Wat je wel zelf kun bepalen is hoe je na je eerste emotie en gedachte vervolgens verder gaat. Weerstand (geen ruimte geven/onderdrukken) geeft wrijving, wrijving geeft pijn en aan pijn lijd je.

Wanneer je accepteert wat er gebeurt; al is het niet wat je wilt, als het er mag zijn en het alle ruimte van je krijgt, inclusief je eerste reactie (emotie/gedachte) dan neemt het die ruimte ook en lost het langzaam op in die ruimte. Dan lijd je alleen in reactie op die gebeurtenis, maar dat duurt doorgaans nooit meer dan ongeveer 10 minuten. En dat is wel uit te houden.

Bij traumatische gebeurtenissen werkt wat anders, maar dat gaat nu te ver om ook te bespreken.

Zo lang je je verzet tegen de gebeurtenis en je je eigen emotie niet de ruimte geeft, verleng je deze periode van lijden. Je stelt 'het oplossen' als het ware uit en al die tijd die je verzet pleegt en je aanvankelijke emotie reactie onderdrukt, lijd je er nog eens extra onder.
Naar mijn idee hebben emoties een functie die je kunt inzetten om jezelf meer in balans te brengen.

De functie van emoties

Als je je door angst ervan laat weerhouden om je eigen behoeftes te vervullen dan zit je jezelf in de weg. Ook dat is zonde van je kostbare tijd en energie. Angst en verdriet zijn emoties die energie wegtrekken. Woede en blijdschap geven energie. Angst heeft een alarmerende functie.

Het lichaam wordt in opperste staat van alertheid gebracht als er gevaar dreigt. Je hersenen geven een signaal aan je spieren om te vechten, te vluchten of te bevriezen. In de oertijd was dit fysiek gevaar zoals bij de ontmoeting met een roofdier (bevriezen: bij een leeuw/tijger kun je beter niet gaan rennen), of als een vijandige andere mens je aanviel. Deze gevaren hebben wij westerlingen (bijna) niet meer.

Toch is naar mijn mening het alarmerende aspect van zo'n handelingsreactie nog altijd functioneel, maar dan op een getransformeerde wijze: vechten is de drang geworden om aan te pakken wat je eng vind of tegenstaat, vluchten is de drang geworden om een nare situatie te vermijden, bevriezen is de drang geworden om af te wachten.
In principe is zo'n reactie functioneel in bepaalde situaties, maar disfunctioneel in andere situaties en disfunctioneel als zo'n reactie een vast patroon wordt waar je niet uit komt.

Vermijden van emoties

Wat je uit angst blijft vermijden wordt een steeds groter obstakel en een bron van steeds meer frustratie, negatief denken en minder (zelf)vertrouwen. De enige oplossing is een andere handelingsreactie bij jezelf te activeren, namelijk de 'vechtreactie' of zoals ik het noem; de drang om aan te pakken wat je eng vind of wat je tegenstaat.

Deze reactie kan alleen 'getriggerd' worden door een energie-gevende emotie. Blijdschap is uitgesloten als je je niet happy voelt en werkt daarbij ook nog ontspannend. Dus blijft woede over. Zoals ik in het artikel 'Woede gebruiken om je angst te overwinnen' beschreef.

​Wat is het inzicht dat jij uit dit artikel hebt gehaald?
Beschrijf het in onderstaand commentaarveld en inspireer anderen met je inzicht!

​May you be happy. May you be well. May you be safe.

Nienke Beukers
Beeldend Therapeut, Beeldend Coach, Beeldend Trainer
Art 4 Energy

Click Here to Leave a Comment Below

Leave a Comment: